BIOGRAFIE. BUSTER KEATON

Buster Keaton

film dokumentalny
USA, 2004, 45 min.

Był jedną z wielkich gwiazd kina niemego, legendarnym komikiem o kamiennej twarzy, którego niepodważalny wpływ na Hollywood widoczny jest po dziś dzień. Biografia Bustera Keatona to niezwykła opowieść o wielkiej sławie, upadku i triumfalnym powrocie.

Urodził się 4 października 1895 roku jako Joseph Francis Keaton w rodzinie aktorów wodewilowych. Legenda głosi, że jako sześciomiesięczny brzdąc bez najmniejszego szwanku przeżył upadek z wysokich schodów. Przyjaciel domu, słynny iluzjonista Harry Houdini, z podziwem zawołał ponoć wówczas: "That was a real buster!" (To dopiero wyczyn), nieświadomie nadając chłopcu jego późniejszy pseudonim.

Już w wieku trzech lat Keaton zaczął brać udział w przedstawieniach rodziców, m.in. jako akrobata. Przez kilkanaście lat zyskał sławę uznanego wykonawcy wodewilowego, a gdy miał 21 lat, upomniał się o niego film. Dzięki akrobatycznym umiejętnościom popularny Buster zaczął być obsadzany w krótkometrażowych burleskach. Pierwszym ważnym obrazem w jego dorobku był samodzielnie wyreżyserowany "Tydzień" z 1920 roku. Dopiero trzy lata później po pełnometrażowych "Trzy wieki" i "Rozkosze gościnności" gwiazda komika rozbłysnęła na dobre. W tych obrazach Keaton wykreował swój wizerunek filmowy, z jakim kojarzony miał być na już zawsze: niepozornego przeciętniaka, który w obliczu ciągłych klęsk i niepowodzeń zachowuje zawsze niezmącony spokój. Przylgnęło do niego także miano "komika o kamiennej twarzy", ponieważ jego fizjonomia pozostawała zawsze pozbawiona emocji, nawet w samym środku najbardziej niebezpiecznych perypetii.

Trzy lata po wielkim sukcesie komercyjnym komedii "Marynarz na dnie morza" (1924) Keaton zrealizował arcydzieło swego życia - film "Generał". Opowieść o dziarskim maszyniście z konfederackiego Południa, który w czasie wojny secesyjnej stara się odzyskać lokomotywę z rąk północnych dywersantów, dowiodła niezrównanego kunsztu filmowca-akrobaty. Połączenie dramatycznej akcji, komizmu sytuacyjnego, mocy gagów i ryzykownych popisów kaskaderskich zachwyciły kinową publiczność.

Pasmo sukcesów Keatona zakończyło się w chudych latach 30-tych. Jego talentem wzgardzono do tego stopnia, że zmuszony był zajmować się wymyślaniem gagów dla innych komików. Niepowodzenia artystyczne szły w parze z klęskami w życiu osobistym. Rozpadło się małżeństwo aktora, a on sam popadł w problemy alkoholowe i psychiczne. Publiczność na dobre zapomniała o komiku z kamienną twarzą.

Dopiero w połowie kolejnej dekady doszło do renesansu Keatona. Dzięki występom cyrkowym, a później telewizyjnym aktor zaczął odbudowywać gwiazdorską pozycję. Przypomniało sobie o nim także Hollywood, m.in. wielki Charles Chaplin zaprosił go do występu w "Światłach rampy". Przy okazji wyciągnięto z lamusa nieme arcydzieła Bustera, a on sam został w 1959 roku wyróżniony honorowym Oscarem. Zmarł na raka płuc w wieku 71 lat.

"Nie mogę wyobrazić sobie, jakie byłyby dzieje komedii bez Keatona" - mówi aktor komediowy Richard Lewis. Keaton nie dorównał wprawdzie nigdy popularnością Chaplinowi ani duetowi Flip i Flap, ale był być może najbardziej utalentowanym i świadomym możliwości filmu komikiem ery kina niemego. Dokument mu poświęcony odtwarza zawiłe koleje jego losu, składając hołd niepozornemu mężczyźnie o wypranym z emocji obliczu.

niedziela, 1 sierpnia
10.15 Egipt w ośmiu odsłonach, Zaginiony grób Aleksandra Wielkiego, odc. 8-ost.

poniedziałek, 2 sierpnia
14.25 Egipt w ośmiu odsłonach, Tajemnica krzyczącej mumii, odc. 1/8

wtorek, 3 sierpnia
14.20 Egipt w ośmiu odsłonach, Król Skorpion, odc. 2/8